กลาก (เชื้อราบนผิวหนัง)

สาเหตุ อาการ วิธีป้องกันและรักษา

กลาก (เชื้อราบนผิวหนัง) คืออะไร?

กลาก หรือที่เรียกว่า โรคเชื้อราบนผิวหนัง (Dermatophytosis) เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อรากลุ่ม Dermatophytes ที่แพร่พันธุ์บนผิวหนัง ทำให้เกิดการระคายเคือง ผื่นแดง คัน หรือแม้กระทั่งแผลถลอกและสะเก็ดเป็นหย่อมๆ บนผิวหนัง ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ตามบริเวณต่างๆ ของร่างกาย เช่น มือ, เท้า, ศีรษะ, ขาหนีบ หรือแม้กระทั่งในเล็บ

โรคกลากมักเกิดจากการสัมผัสกับเชื้อราผ่านการใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น หรือสัมผัสกับพื้นที่ที่มีความชื้นสูง เช่น ห้องอาบน้ำสาธารณะและสระว่ายน้ำ

สาเหตุของโรคกลาก

เชื้อราที่ก่อให้เกิดกลากมักจะเติบโตในที่ที่มีความชื้นสูงและมีอุณหภูมิอบอุ่น ซึ่งสามารถติดเชื้อได้จากหลายทาง เช่น

1. การสัมผัสกับผู้อื่นที่ติดเชื้อ: โรคกลากสามารถติดต่อจากการสัมผัสโดยตรงกับผู้ป่วย หรือจากการใช้สิ่งของร่วมกัน เช่น ผ้าขนหนู รองเท้า หรือเสื้อผ้า
2. การสัมผัสกับพื้นเปียก: การเดินหรือสัมผัสกับพื้นที่มีความชื้นสูง เช่น พื้นห้องอาบน้ำ, ห้องซาวน่า หรือสระว่ายน้ำสาธารณะ ที่เป็นแหล่งที่เชื้อราสามารถเติบโตได้ดี
3. การสัมผัสกับสัตว์ที่ติดเชื้อ: การสัมผัสกับสัตว์เลี้ยงที่ติดเชื้อรา เช่น สุนัขหรือแมว ก็สามารถทำให้เกิดโรคกลากได้
4. ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เช่น ผู้ที่มีโรคเบาหวาน หรือผู้ที่กำลังใช้ยาที่ลดภูมิคุ้มกันจะมีความเสี่ยงสูงในการติดเชื้อกลาก

อาการของโรคกลากอาการของโรคกลาก

อาการของโรคกลากสามารถแสดงออกได้หลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับบริเวณที่เชื้อราเกิดขึ้น โดยอาการหลักๆ มีดังนี้:

• ผื่นแดงและคัน: เกิดขึ้นตามบริเวณที่ติดเชื้อ โดยอาจมีลักษณะเป็นวงกลม หรือเป็นหย่อมๆ และคันอย่างรุนแรง
• แผลสะเก็ดและบวม: บริเวณที่ติดเชื้ออาจมีสะเก็ดหรือแผลถลอก และบางครั้งอาจมีการบวม
• การลอกของผิวหนัง: ผิวหนังที่ติดเชื้ออาจลอกหรือแตกออก
• เล็บเสียหาย: ในกรณีที่เชื้อราเข้ามาผ่านเล็บ อาจทำให้เล็บเปราะหรือเปลี่ยนสี

วิธีการป้องกันโรคกลาก

การป้องกันโรคกลากเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ โดยสามารถทำได้ตามวิธีดังนี้:

1. หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับผู้อื่นที่ติดเชื้อ: ควรหลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น เช่น ผ้าขนหนู รองเท้า หรือเสื้อผ้า
2. รักษาความสะอาด: ควรทำความสะอาดร่างกายและพื้นที่ใช้สอยเป็นประจำ โดยเฉพาะบริเวณที่มีเหงื่อออกมาก เช่น ขา, แขน, ขาหนีบ หรือเท้า
3. สวมรองเท้าที่เหมาะสม: การสวมรองเท้ากีฬาและรองเท้าที่สามารถระบายอากาศได้ดีจะช่วยลดความชื้นที่สะสม
4. หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ที่มีแผลหรือผิวหนังผิดปกติ: หากสัตว์เลี้ยงมีอาการผิดปกติบนผิวหนัง ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสและพาสัตว์ไปหาสัตวแพทย์
5. แห้งเสมอ: หลังอาบน้ำหรือหลังจากเหงื่อออก ควรเช็ดให้แห้งทุกส่วนของร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณที่มักเกิดความชื้น

วิธีการรักษาโรคกลาก

การรักษากลากนั้นสามารถทำได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและพื้นที่ที่ติดเชื้อ:

1. ใช้ครีมหรือยาทาภายนอก: สำหรับอาการเบาๆ สามารถใช้ครีมหรือยาทาภายนอกที่มีสารต้านเชื้อรา เช่น ยา clotrimazole, terbinafine หรือ ketoconazole
2. ยาเม็ดสำหรับเชื้อราทั่วร่างกาย: หากเชื้อราลุกลามหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยครีม อาจจำเป็นต้องใช้ยาต้านเชื้อราทางปาก
3. ดูแลผิวหนังและสวมใส่เสื้อผ้าที่สะอาด: ควรสวมใส่เสื้อผ้าที่แห้งและสะอาด เพื่อช่วยไม่ให้เชื้อรากลับมาเป็นซ้ำ

เมื่อใดควรไปพบแพทย์?

หากคุณมีอาการกลากที่ไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 สัปดาห์หลังจากใช้ยาทา หรือหากอาการรุนแรงขึ้น เช่น มีการติดเชื้อที่มีหนองหรือมีไข้ ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม

บทสรุป

กลากเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อราบนผิวหนังที่สามารถรักษาได้ด้วยวิธีต่างๆ โดยการใช้ยาต้านเชื้อราและการดูแลรักษาความสะอาดของผิวหนัง การป้องกันโรคกลากสามารถทำได้โดยการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงและการรักษาความสะอาดอย่างสม่ำเสมอ หากคุณมีอาการกลากที่ไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม