ฉีดวัคซีนฟรี
MED4U

Hypertrichosis คืออะไร?

111 จำนวนผู้เข้าชม |

04/11/2025


Hypertrichosis: ภาวะขนดกเกินปกติ

Hypertrichosis คืออะไร?

Hypertrichosis เป็นคำที่ใช้เรียกภาวะที่ร่างกายมีการเจริญเติบโตของเส้นขนที่มากเกินกว่าปกติในส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายหรือบางกรณีอาจจะมีขนปกคลุมทั่วร่างกาย ซึ่งสามารถเกิดได้ทั้งเพศชายและเพศหญิง เนื่องจากเป็นภาวะที่พบได้ยากมากทำให้มีผู้ป่วยน้อยกว่า 100 รายทั่วโลก

ภาวะนี้อยู่ในกลุ่มของ Ectodermal dysplasia (อาการผิดปกติของเส้นผม ผิวหนัง เล็บ ฟัน หรือต่อมเหงือก) โดยส่วนมากภาวะนี้จะมีภาวะผิดปกติอื่น ๆ สัมพันธ์กัน เช่น ภาวะเหงือกมากกว่าปกติ (Gingival hyperplasia), ภาวะการได้ยินบกพร่อง (หูหนวก), ภาวะหัวใจโต หรือความผิดปกติของกระดูกร่วมด้วย


กรณีศึกษา: เด็กชายอายุ 9 ขวบ

เด็กชายอายุ 9 ขวบ มาพบแพทย์ด้วยอาการเหงือกบวมโต (Gingival hyperplasia) ผู้ป่วยเกิดจากพ่อแม่ที่มีสายเลือดใกล้ชิด (Consanguineous parents) ทำให้เขามีลักษณะมีขนส่วนเกินปกคลุมทั่วร่างกายตั้งแต่แรกเกิด โดยขนเพิ่มขึ้นทุกปีตามอายุ

แม้จะมีลักษณะภายนอกที่ชัดเจน แต่เด็กชายมีการเจริญเติบโตและการพัฒนาตามช่วงวัยที่ปกติ (Milestone) ไม่ได้รับยาต่อเนื่องเป็นเวลานาน และการตรวจระบบประสาทต่างๆ ก็มีความปกติดี

ลักษณะทางกายภาพ

  • ขน: มีคิ้วที่หนามากและเชื่อมติดกันตรงกลาง มีขนอ่อนที่ขึ้นบริเวณแก้ม คาง เหนือริมฝีปากบน และยังมีขนจำนวนมากขึ้นบริเวณแขน ขา และ กลางหลัง โดยขนมีความยาวเฉลี่ยอยู่ที่ 1 – 2 ซ.ม
  • เหงือก: มีอาการเหงือกบวมมากกว่าปกติ (Gingival hyperplasis) มีเนื้อเยื่อที่หนามาก ผิวเหงือกมีลักษณะขรุขระ (Stippling) และมีเหงือกปกคลุมฟันน้ำนมเกือบครึ่งหนึ่ง ทำให้ริมฝีปากปิดไม่สนิท นอกจากนี้ เหงือกที่โตบริเวณขากรรไกรบนยังมีการดันส่วนของเพดานปาก
ภาพใบหน้าผู้ป่วย Hypertrichosis
ภาพใบหน้าผู้ป่วยจากกรณีศึกษา แสดงภาวะเหงือกโต (Gingival hyperplasia)
ภาพด้านหลังผู้ป่วย Hypertrichosis
ภาพด้านหลังผู้ป่วย แสดงภาวะขนดก (Hypertrichosis) บริเวณหลัง

ประเภทและสาเหตุ

การจำแนกประเภท

  • แบ่งตามการกระจาย: แบบทั่วไป (Generalized) กับแบบเฉพาะที่ (Localized)
  • แบ่งตามช่วงเวลาเกิด: แบบเป็นมาตั้งแต่เกิด (Congenital) กับ เพิ่งจะมาเป็น (Aquired)
  • แบ่งตามประเภทเส้นขน: เช่น lanugo hair, vellus hair, terminal hair

สาเหตุที่เป็นไปได้

  • กรรมพันธุ์: ปัจจัยทางพันธุกรรมมีบทบาทสำคัญ โดยมีสมมติฐานว่าอาจจะมีการถ่ายทอดแบบ Autosomal dominant (การถ่ายทอดพันธุกรรมแบบเด่น)
  • การใช้ยา: เช่น ยากันชัก (Phenytoin) หรือ ยากดภูมิ (Cyclosporine)
  • ภาวะอื่น ๆ: เช่น ทานโภชนาการที่ไม่ดี หรือ ภาวะโรคเรื้อรัง (Anorexia nervosa)

การรักษาและจัดการ

ภาวะนี้ไม่สามารถทำให้หายขาดได้ แต่สามารถจัดการอาการเพื่อความสวยงามและคุณภาพชีวิตได้

1 การรักษาภาวะเหงือกโต (Gingival hyperplasia)

สามารถรักษาได้โดยการผ่าตัดตกแต่งเหงือก (gingivectomy / gingivoplasty) เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถปิดริมฝีปากได้ปกติและช่วยเรื่องการบดเคี้ยวให้ดีขึ้น

2 การจัดการภาวะขนดก (Hypertrichosis)

สามารถใช้วิธีกำจัดขนเพื่อความสะดวกและความสวยงามของภาพลักษณ์ได้ เช่น:

  • การเลเซอร์กำจัดขน
  • การโกน / ถอน / แว็กซ์
  • การใช้ยาบางชนิดเฉพาะเพื่อลดการเจริญเติบโตของเส้นขน (แต่ไม่ได้ผลถาวร)

สรุป: ผลกระทบและการดูแล

Hypertrichosis เป็นภาวะที่หายากมากและไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ โดยรูปแบบที่พบบ่อยคือการเกิดร่วมกันระหว่าง Gingival Fibromatosis (เหงือกโต) และ Hypertrichosis

ถึงแม้ภาวะนี้จะไม่มีผลกระทบต่อการใช้ชีวิตหรือสุขภาพกายโดยตรง แต่จะส่งผลกระทบอย่างมากต่อ ด้านภาพลักษณ์ (Cosmetic burden) ซึ่งนำไปสู่แรงกดดันทางด้านจิตใจและสังคม ที่ไม่ควรมองข้าม

ดังนั้น ผู้ป่วยและครอบครัวจึงควรได้รับการสนับสนุนทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ รวมถึงความตระหนักรู้ ความเข้าใจ และความเห็นอกเห็นใจจากบุคลากรทางการแพทย์และสังคม เพื่อลดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว


แหล่งอ้างอิง (References)

© 2024 Company, Inc