ฉีดวัคซีนฟรี
MED4U

นิ่วในถุงน้ำดี

6 จำนวนผู้เข้าชม |

27/04/2026


นิ่วในถุงน้ำดี

นิ่วในถุงน้ำดี

นิ่วในถุงน้ำดี คือภาวะที่มีการตกผลึกของส่วนประกอบในน้ำดีจนกลายเป็นก้อนนิ่ว ซึ่งเป็นโรคของระบบทางเดินอาหารที่พบบ่อย หลายคนอาจจะสับสนกับนิ่วในทางเดินปัสสาวะ ซึ่งมีสาเหตุ อาการและภาวะแทรกซ้อนที่แตกต่างนิ่วในถุงน้ำดีอย่างมาก


สาเหตุของนิ่วในถุงน้ำดี

ปัจจุบันยังไม่พบสาเหตุที่แน่ชัดที่ทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดี แต่พบว่ามีปัจจัยบางอย่างที่ทำให้เกิดการตกผลึกของส่วนประกอบในน้ำดีจนกลายเป็นก้อนนิ่วได้มากขึ้น ได้แก่

  • เพศหญิง มีโอกาสเป็นนิ่วถุงน้ำดีมากกว่าเพศชายประมาณ 2-3 เท่า โดยเฉพาะผู้หญิงที่มีอายุ > 40 ปี เคยมีการตั้งครรภ์ เนื่องจากอิทธิพลของฮอร์โมนเอสโตรเจนที่เพิ่มการหลั่งคอเลสเตอรอลในน้ำดี และฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนที่ลดการบีบตัวของถุงน้ำดี
  • โรคทางพันธุกรรมบางอย่างที่ทำให้มีการแตกตัวของเม็ดเลือดแดงได้ง่าย เช่น ธาลัสซีเมีย, ภาวะพร่องเอนไซม์ G6PD
  • ภาวะอ้วนน้ำหนักเกิน หรือชอบรับประทานอาหารที่มีไขมันสูงๆ
  • การลดน้ำหนักเร็วๆ หรืออดอาหารเป็นเวลานานๆ

อาการของนิ่วในถุงน้ำดี

นิ่วในถุงน้ำดีส่วนมากไม่แสดงอาการ มักตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจอัลตราซาวนด์ แต่หากรุนแรงอาการที่พบมักเกิดหลังรับประทานอาหารมื้อเย็นหรือช่วงกลางคืน ซึ่งควรต้องพบแพทย์โดยเร็ว ได้แก่

  • ท้องอืด
  • แน่นท้อง อาหารไม่ย่อยหลังรับประทานอาหารไขมันสูง เป็น ๆ หาย ๆ เรื้อรัง
  • ปวดใต้ลิ้นปี่ ชายโครงด้านขวา
  • ปวดร้าวที่ไหล่ หลังขวา
  • คลื่นไส้อาเจียน (ถุงน้ำดีติดเชื้อ)
  • มีไข้ หนาวสั่น
  • ดีซ่าน ตัวและตาเหลือง(เมื่อก้อนนิ่วอุดในท่อน้ำดี)
  • ปัสสาวะสีเข้ม (เมื่อก้อนนิ่วอุดในท่อน้ำดี)
  • อุจจาระสีขาว (เมื่อก้อนนิ่วอุดในท่อน้ำดี)
  • หากก้อนนิ่วมีขนาดใหญ่อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงมะเร็งถุงน้ำดีได้

การรักษานิ่วในถุงน้ำดี

นิ่วในถุงน้ําดี ไม่สามารถรักษาได้โดยใช้เครื่องสลายนิ่ว การรักษาโดยใช้ยาละลายนิ่วใช้ได้เฉพาะนิ่วบางชนิดเท่านั้น ซึ่งส่วนใหญ่ต้องรับประทานยาเป็นเวลานาน และเมื่อหยุดยาก็อาจเกิดนิ่วในถุงน้ําดีได้อีก ดังนั้นการรักษาที่ดีที่สุดคือการผ่าตัดเอาถุงน้ําดีออก การตัดถุงน้ําดีไม่มีผลต่อการย่อยอาหาร เพราะน้ำดีสร้างมาจากตับ ถุงน้ําดีเป็นเพียงที่เก็บพักน้ําดีเท่านั้น ในปัจจุบันการผ่าตัดถุงน้ำดีออก สามารถทำได้โดยวิธีผ่าตัดแบบส่องกล้อง ซึ่งการผ่าตัดที่ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็ว เนื่องจากแผลที่เล็กทำให้ปวดแผลน้อย มีระยะการนอนโรงพยาบาลเพียง 1-2 วัน การฟื้นตัวใช้เวลาประมาณ 1 สัปดาห์ก็สามารถกลับไปทำงานได้ตามปกติ แต่ในกรณีที่ถุงน้ำดีมีการอักเสบเฉียบพลันนานเกิน 3 วัน หรือเคยมีการอักเสบมาก่อนหน้านี้ อาจจะทำให้ผ่าตัดแบบส่องกล้องได้ไม่สำเร็จ จำเป็นต้องผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้องแทน ซึ่งทำให้ต้องนอนโรงพยาบาล และฟื้นตัวนานขึ้น


สรุป

นิ่วในถุงน้ำดีเป็นภาวะที่เกิดจากการตกผลึกของสารในน้ำดีจนกลายเป็นก้อนนิ่ว พบได้บ่อยโดยเฉพาะในผู้หญิงผู้ที่มีน้ำหนักเกิน หรือรับประทานอาหารไขมันสูงส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการ แต่หากมีอาการจะปวดท้องบริเวณชายโครงขวา แน่นท้อง คลื่นไส้

การรักษาที่ดีที่สุดคือการผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออก โดยเฉพาะแบบส่องกล้องที่ช่วยให้ฟื้นตัวเร็ว ดังนั้นหากมีอาการผิดปกติควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม


จัดทำโดย: ภญ.ปุณยนุช อังคนาวิน

อ้างอิง:,มหาวิทยาลัยมหิดล คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก

© 2026 Siammerx Co., Ltd