Human Bocavirus (HBoV) ไวรัสทางเดินหายใจที่เพิ่มขึ้นในฤดูหนาวในเอเชียและยุโรป
Human Bocavirus (HBoV) เป็นไวรัสทางเดินหายใจที่ถูกพูดถึงมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยมักจะพบการระบาดสูงในช่วงฤดูหนาว พบมากในประเทศญี่ปุ่น เกาหลีใต้และหลายประเทศในยุโรป
เดิมทีไวรัสชนิดนี้มักถูกมองข้ามเพราะอาการคล้ายกับ RSV ไข้หวัดใหญ่ หรือ HPIV แต่ปัจจุบันพบผู้ป่วยมากขึ้นทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ โดยเฉพาะช่วงปลายฤดูใบไม้ร่วงถึงต้นฤดูใบไม้ผลิที่มีการเดินทางระหว่างประเทศเพิ่มขึ้น
แม้หลายคนจะมีอาการเพียงเล็กน้อย แต่ HBoV สามารถทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจรุนแรงได้ในทารก เด็กเล็ก และผู้ที่มีโรคประจำตัวด้านปอด ทำให้ไวรัสชนิดนี้เป็นอีกหนึ่งเชื้อที่ต้องติดตามทุกปีในช่วงฤดูหนาว
ทำไม HBoV ถึงพุ่งสูงในฤดูหนาว
หลายปัจจัยส่งเสริมการแพร่เชื้อในช่วงอากาศเย็น ได้แก่:
อากาศเย็นและแห้งทำให้ไวรัสอยู่ได้นานขึ้น
ละอองฝอยที่มีเชื้อสามารถแขวนลอยและแพร่เชื้อได้มากขึ้นในอุณหภูมิต่ำ
การอยู่ในที่ปิดเป็นเวลานาน
เช่น รถไฟฟ้า โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า หรือห้องที่ใช้ฮีตเตอร์
ช่วงเปิดเทอมฤดูหนาวในต่างประเทศ
โดยเฉพาะในญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ทำให้เกิดการแพร่เชื้อในโรงเรียน
การติดเชื้อร่วมกับไวรัสอื่น
HBoV มักพบร่วมกับ RSV ไข้หวัดใหญ่ Adenovirus หรือ Rhinovirus ทำให้การระบาดรุนแรงขึ้น
อาการของ HBoV
HBoV ก่อให้เกิดอาการได้ตั้งแต่ระดับอ่อนจนถึงรุนแรง มีอาการ ดังนี้:
- ไอเรื้อรังหลายสัปดาห์
- ไข้
- หอบเหนื่อย หรือมีเสียงวี้ดขณะหายใจ
- คัดจมูก น้ำมูกไหล
- เจ็บคอ
⚠️ อาการที่ต้องระวัง
- ในเด็กเล็ก อาจเกิดอาการหลอดลมอักเสบ (bronchiolitis) หรือปอดบวม
- ผู้ที่ติดเชื้อร่วมกับไวรัสอื่นอาจมีอาการหนักกว่าปกติ
- ผู้ใหญ่บางรายอาจมีอาการคล้ายหวัดทั่วไป แต่ก็ยังสามารถแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่นได้
ใครบ้างที่เสี่ยงเกิดอาการรุนแรง
- ทารกและเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี
- เด็กที่มีโรคหืดหรือปัญหาระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง
- ผู้สูงอายุ
- ผู้มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
- นักเดินทางที่ต้องใช้ขนส่งสาธารณะหรือไปสถานที่แออัดในฤดูหนาว
ประเทศที่พบการติดเชื้อ HBoV สูงในฤดูหนาว รวมถึงปลายทางยอดนิยมของนักท่องเที่ยวไทย
แม้ HBoV พบทั่วโลก แต่บางภูมิภาคมักมีการระบาดชัดเจนในฤดูหนาว
🇯🇵 1. ญี่ปุ่น (สำคัญมากสำหรับนักท่องเที่ยวไทย)
- พบผู้ป่วยเพิ่มขึ้นทุกปีในฤดูหนาว
- ระบาดในศูนย์เด็กเล็ก โรงเรียน และคลินิกเด็ก
- ช่วงฤดูกาลท่องเที่ยวมักพบการติดเชื้อในผู้ใหญ่เพิ่มขึ้นด้วย
🇰🇷 2. เกาหลีใต้
- พุ่งสูงในฤดูหนาว โดยมากร่วมกับ RSV หรือไข้หวัดใหญ่
- ตรวจพบสูงในเด็กช่วง ธันวาคม–มีนาคม
🇩🇪 3. เยอรมนี
- พบตลอดปี แต่สูงขึ้นในช่วงฤดูหนาว–ฤดูใบไม้ผลิ
- รายงานเพิ่มขึ้นในเด็กเล็กที่ต้องเข้ารักษาในโรงพยาบาล
🇫🇷 4. ฝรั่งเศส
- ชัดเจนในฤดูหนาว โดยเฉพาะในวอร์ดเด็ก
- มักพบร่วมกับ RSV และ Rhinovirus
ประเทศอื่นๆ ที่พบเด่นชัด
- กลุ่มประเทศนอร์ดิก (ฟินแลนด์ สวีเดน) มีฤดูกาลในการแพร่ระบาดอย่างชัดเจน
- สหราชอาณาจักร ตรวจพบมากขึ้นจากระบบเฝ้าระวังโรค
- จีนและไต้หวัน ระบาดมากในช่วงฤดูหนาวถึงต้นฤดูใบไม้ผลิ
กลุ่มประเทศเหล่านี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมของคนไทย โดยเฉพาะญี่ปุ่น เกาหลี เยอรมนี ฝรั่งเศส และสหราชอาณาจักร
การป้องกัน
แม้ยังไม่มีวัคซีนสำหรับ HBoV แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยวิธีง่ายๆ เช่น:
- ล้างมือบ่อยๆ
- หลีกเลี่ยงใกล้ชิดผู้ที่มีอาการป่วย
- สวมหน้ากากในที่แออัดช่วงฤดูหนาว
- เพิ่มการระบายอากาศ โดยเฉพาะตอนท่องเที่ยว
- หลีกเลี่ยงการพาเด็กเล็กไปสถานที่คนเยอะ
- ควบคุมโรคประจำตัว เช่น หอบหืด ให้ดี
สรุป
Human Bocavirus เป็นไวรัสทางเดินหายใจที่พบมากขึ้นในเอเชียและยุโรปช่วงฤดูหนาว อาการอาจคล้าย RSV หรือไข้หวัดใหญ่ ทำให้หลายครั้งถูกมองข้าม แต่สามารถทำให้เกิดภาวะรุนแรงในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และนักท่องเที่ยวที่ต้องอยู่ในที่แออัด
ประเทศอย่างญี่ปุ่น เกาหลีใต้ เยอรมนี และฝรั่งเศสมีรายงานการติดเชื้อสูงในฤดูหนาว แม้ไม่มีวัคซีนป้องกันแต่การล้างมือ ใส่หน้ากาก และหลีกเลี่ยงที่แออัดยังคงเป็นวิธีลดความเสี่ยงที่ได้ผลดีที่สุดค่ะ
TH
EN
CN
JAP
AR