สิ่งอันตรายแอบซ่อนในเด็กอ้วนที่น่ารัก

สิ่งอันตรายแอบซ่อนในเด็กอ้วนที่น่ารัก

แต่แท้ที่จริงน้ำหนักที่เกินมาตรฐานนี้ทำให้เกิดโรคและเป็นภัยร้ายต่อสุขภาพได้มากมาย สาเหตุสำคัญของการเกิด โรคอ้วน ในเด็ก ส่วนหนึ่งเกิดจากพฤติกรรมการทานอาหารมากเกินไป ขาดการเคลื่อนไหวร่างกาย และสภาพแวดล้อมที่เกื้อหนุน อีกทั้งในปัจจุบันเด็กที่ต้องใช้เวลากับการเรียนออนไลน์ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ ทำให้เด็ก ๆ ขาดการเคลื่อนไหวร่างกาย ไม่ได้ทำกิจกรรมกลางแจ้งเพราะถูกจำกัด และเมื่อเกิดความเครียดเด็กบางคนจะเลือกทานจุกจิกเพื่อคลายเครียดซึ่งเป็นวิธีการที่ผิด สังเกตได้ว่าโรคอ้วนเกิดได้จากหลายสาเหตุขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลและสภาพสังคมรอบข้าง

การตรวจสอบภาวะอ้วน

ส่วนใหญ่ผู้ปกครองมักไม่ทราบว่าเด็กมีแนวโน้มที่จะเริ่มอ้วน แต่จะรู้ได้ว่าชัดเจนเมื่อเห็นรูปร่างของเด็ก ซึ่งเราสามารถรู้ว่าเด็กเริ่มเข้าข่ายอ้วนได้โดยการชั่งน้ำหนักเปรียบเทียบกับความสูง ตามค่ามาตรฐานเด็กไทย หรือตรวจสอบและเฝ้าระวังภาวะอ้วนจากเว็บไซต์ https://nutstatcal.kiddiary.in.th

ทำไมภาวะอ้วนจึงอันตราย

ภาวะอ้วนส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้มากมายทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ได้แก่

1. ไขมันในเลือดสูง ทั้งคลอเรสเตอรอล (cholesterol) ไตรกลีเซอไรด์ (triglyceride) และไขมันแอลดีแอล (LDL) ซึ่งเป็นไขมันประเภทไม่ดี อาจทำให้เกิดโรคหลอดเลือดและหัวใจเมื่ออายุมากขึ้น

2. ตับอักเสบจากไขมันพอกตับ และอาจพัฒนากลายเป็น โรคตับแข็ง ได้

3. ความดันโลหิตสูง

4. นอนกรน หรือร้ายแรงถึง การหยุดหายใจขณะนอนหลับ เนื่องจากไขมันที่สะสมรอบคอทำให้ขวางทางเดินหายใจ การนอนไม่เพียงพอทำให้เด็กปวดศีรษะหรือง่วงนอนเวลากลางวัน และส่งผลต่อผลการเรียนได้

5. ภาวะเบาหวาน เนื่องระดับอินซูลินในเลือดสูง เกิด ภาวะร่างกายดื้อต่ออินซูลิน (insulin resistance) ซึ่งเด็กอ้วนที่มีภาวะนี้จะมีผิวหนังเป็นผื่นสีน้ำตาลดำ นูนหนา ไม่คัน ที่บริเวณลำคอ รักแร้ ข้อพับ และขาหนีบทั้ง 2 ข้าง

6. มีผลต่อกระดูกขา และ ข้อเข่า เพราะต้องรับน้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้น ทำให้ปวดเข่า ขาโก่ง หัวกระดูกสะโพกเลื่อน ขาฉิ่ง และเกิดกระดูกหักได้ง่ายเมื่อหกล้ม

7. โรคกรดไหลย้อน

8. เป็นหนุ่มสาวเร็วกว่าเด็กวัยเดียวกัน

9. เหนื่อยง่ายเวลาทำกิจกรรมออกกำลังกาย

10. มีผลต่อจิตใจเพราะถูกเพื่อนล้อเลียน ขาดความมั่นใจในตัวเอง จึงไม่ค่อยอยากเข้าสังคม และอาจทำให้เกิด ภาวะซึมเศร้า ตามมาได้

11. เสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งในวัยผู้ใหญ่

จะรักษาเด็กอ้วนอย่างไร

ในการรักษาจะไม่ใช้ยาลดน้ำหนัก แต่เน้นการลดน้ำหนักโดยปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ได้แก่

1. การควบคุมอาหาร หลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์ติดมัน งดของทอดของมัน เน้นอาหารจำพวกต้ม นึง ตุ๋น อบ แทนการทอด ดื่มนมรสจืด ไขมันต่ำ งดของหวาน ขนมขบเคี้ยว จุบจิบ แนะนำรับประทานผัก ผลไม้ที่ไม่มีรสหวาน เช่น ชมพู่ ฝรั่ง เป็นต้น

2. เพิ่มกิจกรรมที่ต้องออกแรง เช่น การช่วยทำงานบ้าน การเดินขึ้นบันไดแทนการใช้ลิฟต์หรือบันไดเลื่อน เป็นต้น และควรออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30-60 นาที

3. ปรับพฤติกรรม ลดเวลานั่งดูทีวี เล่นเกม หรือ เล่นโทรศัพท์มือถือ

4. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในครอบครัว เช่น ให้ชวนกันออกกำลังกายร่วมกันมากขึ้น เปลี่ยนลักษณะของอาหารที่รับประทานในบ้าน ผู้ปกครองต้องไม่แสดงพฤติกรรมการกินที่ไม่ดีให้เด็กเห็น พยายามลดการรับประทานอาหารนอกบ้าน หรือ อาหารประเภทฟาสต์ฟู้ด

กระบวนการลดน้ำหนักในเด็กต้องใช้เวลาในการรักษาค่อนข้างนาน ดังนั้นต้องอาศัยความตั้งใจและความพยายามของทั้งเด็กและผู้ปกครองอย่างมาก